Firma rodzinna. Opowieści polskich przedsiębiorców

Drugi tom historii firm rodzinnych opowiadanych przez beneficjentów projektów FR1 i FR2. Premiera książki miała miejsce 9 grudnia 2015 roku podczas konferencji PARP, podsumowującej projekt Firmy Rodzinne 2.

Paneliści konferencji

9 grudnia br. odbyła się konferencja zamykająca projekt „Firmy rodzinne 2”. Otwierający konferencję, Bożena Lublińska-Kasprzak, prezes PARP, i prof. Andrzej J. Blikle, prezes IFR, podkreślili, że wielkim osiągnięciem obu projektów było zbudowanie środowiska firm rodzinnych – sieci wzajemnie wspierających się i współpracujących ze sobą firm.

Mocne korzenie

ROTHSCHILD

Rothschildowie, jedna z najbardziej znanych rodzin na świecie, od ponad dwóch stuleci zajmuje się działalnością dobroczynną, prowadząc jednocześnie stabilny, dobrze funkcjonujący biznes.

Początki były proste: dynastię zapoczątkował ojciec wraz z pięcioma synami. Na początku XIX wieku Mayer Amschel Rothschild wysłał synów za granicę, aby założyli europejską sieć banków. Salomon wyjechał do Wiednia, Amschel do Frankfurtu, Nathan do Londynu, Carl do Neapolu, James zaś - do Paryża. Mayer Amschel Rothschild nie podejrzewał nawet, że 200 lat później imperium noszące jego nazwisko będzie jednym z najbardziej szanowanych na świecie i przyczyni się do przemysłowego, finansowego, kulturowego oraz społecznego rozwoju wielu narodów. Dziś Rothschild jest jednym z największych banków prywatnych na świecie. W 49-ciu biurach w 26-ciu krajach świadczone są usługi w zakresie doradztwa finansowego, bankowości korporacyjnej oraz funduszy powierniczych dla rządów, korporacji a także klientów indywidualnych.

Z powodu wielu zawirowań historycznych na rynku działa obecnie jedynie londyński i paryski oddział banku, jednakże zasady i filozofia działania, od zawsze wyznawane przez rodzinę Rotshildów, pozostały te same. Baron Benjamin de Rothschild, potomek założyciela dynastii Mayera Amschela, wierzy, że to właśnie motto rodziny - „Jedność, uczciwość i działanie” - umożliwiło jej przetrwanie i rozwój. „Jedność” oznacza przedkładanie dobra ogółu nad swoje własne, „uczciwość” nawiązuje do etyki i wzajemnego szacunku między bankierem a klientami, „działanie” zaś oznacza miłość do wykonywanej pracy, a także pasję do zawodu finansisty. Jak mówi Baron „Wyznawane wartości są dla nas równie ważne jak stawiane sobie cele; stanowią fundament naszej tożsamości. To właśnie one umożliwiły nam przetrwanie dziejowych burz i pomogą poradzić sobie z wyzwaniami, które przyniesie przyszłość”.

W latach 60. XIX wieku dziadek Benjamina Rothschilda, Baron Edmund, przejął obowiązki od swojego ojca, Jamesa, założyciela paryskiej filii banku. Edmund uważał, że bankierzy w dłuższej perspektywie nie będą mogli bogacić się, jeśli nie będą zaangażowani w działalność na rzecz swojego miasta i kraju. W XIX wieku Rothschildowie wsparli finansowo rząd brytyjski w walce z Napoleonem, a później pomogli sfinansować budowę Kanału Sueskiego. Wsparli Francję w rozwoju sieci kolejowej oraz zainwestowali w zakup ziemi w Palestynie, tworząc tym samym podstawy do przyszłego uprzemysłowienia Izraela. Byli fundatorami szkół, szpitali, muzeów, a także sfinansowali badania naukowe. Udostępnili również społeczeństwu swoją kolekcję sztuki. Baron podkreśla: „Dołożę wszelkich starań by wspierać takie działania. Bez uczciwego dzielenia się zyskami ze społeczeństwem osiągnięcie trwałej stabilizacji finansowej nie jest możliwe ”.

Jego żona, Ariane de Rothschild, wiceprzewodnicząca grupy Edmund de Rothschild, zajmuje się takimi właśnie działaniami. Wśród inicjatyw, za które jest odpowiedzialna, znajdują się, między innymi, pomoc rządowi Malediwów w zmniejszeniu do 2020 roku ilości emitowanego do atmosfery dwutlenku węgla, pozyskiwanie funduszy i poszukiwanie inwestorów do budowy elektrowni wiatrowych, zakładów przerobu surowców wtórnych, a także wdrażania systemów transportu przyjaznych dla środowiska. Specyficzne pojmowanie zawodu bankiera jest fundamentalną wartością wyznawaną przez rodzinę Rotshildów: bankier musi rozumieć wyzwania współczesności, przewidywać je i umieć na nie reagować.

Rothschildowie są wierni swojej filozofii również w licznych działaniach niezwiązanych z finansami, począwszy od edukacji a skończywszy na winach. Przykładem takiej aktywności może być produkcja sera brie w Ferme des 30 Arpents in Seine-et-Marne na obrzeżach Paryża. Jest to obecnie jedyny francuski ser posiadający certyfikat gospodarstwa rolnego, wytwarzany w sposób przyjazny dla środowiska. Poprzez zapewnienie ciągłości produkcji jednego z najbardziej znanych francuskich wyrobów, jakim niewątpliwie jest ser brie, Rotshildowie wspierają lokalną gospodarkę.

„Dzięki naszej pozabankowej działalności nie tracimy kontaktu z rzeczywistością” mówi Ariane de Rothschild. Uważa, że jedną z przyczyn obecnego kryzysu ekonomicznego była ogromna przepaść między realną gospodarką a ekonomią finansową: to finanse muszą być na usługach ekonomii, a nie na odwrót. Ariane de Rothschild wierzy, że równowaga, rozsądek i umiar staną się kluczowymi elementami w kształtującym się obecnie świecie, nawet jeśli przyjdzie na to jeszcze trochę poczekać.

Obecna sytuacja ekonomiczna jest czasem próby dla rodzinnych imperiów, gdyż niektóre firmy wykorzystują zawirowania na rynku w celu nabywania bądź nawet wrogiego przejmowania innych przedsiębiorstw. Rothschildowie potrafią sobie radzić w takich sytuacjach, które traktują jako nieuniknione, gdy prowadzi się działalność na globalnym, wysoce konkurencyjnym rynku. Uważają, że rodzinne przedsiębiorstwa mają lepszą zdolność do przetrwania tego typu ataków dzięki możliwości szybkiej reakcji i przygotowania się na trudny okres, gdyż, z definicji, mają dużo większą kontrolę nad swoim kapitałem. W połączeniu z dobrą znajomością rynku tworzy to solidną podstawę do dalszego rozwoju firmy oraz jej obrony w sytuacji zagrożenia.

Innym elementem, kluczowym dla rodzinnego biznesu, jest sukcesja - i w tym przypadku dynastia Rothschildów nie jest wyjątkiem. Może to być trudny i skomplikowany proces, szczególnie w firmach funkcjonujących od wielu lat, mających ogólnoświatowy zasięg i liczną, rozgałęzioną rodzinę. Najważniejsze jest dobre przygotowanie się do tego, co ma nastąpić. Od ponad 200 lat rodzina Rothschildów bardzo starannie, z wyprzedzeniem, planuje przekazanie firmy kolejnym pokoleniom, stara się również, by już od najmłodszych lat każdy członek rodu był zaangażowany w działalność firmy. Baroness tak podsumowuje rodzinny savoir-vivre sukcesji: „Mamy cztery córki, które, pomimo swojego młodego wieku, bardzo dobrze znają funkcjonowanie firmy. Często nam towarzyszą, a my omawiamy z nimi kwestie biznesowe. Uświadamiamy im, że w przyszłości będą musiały przejąć obowiązki oraz wziąć odpowiedzialność za firmę, ale równocześnie przykładamy ogromną wagę do ich osobistego rozwoju. Chcemy by swobodnie wybrały własną karierę i styl życia jaki im odpowiada, pamiętając jednak, że mają nazwisko, pochodzenie oraz historię, które należy szanować”.

Dla Rothschildów filantropia oraz sztuka były nierozerwalnie związane z tym rodzajem kapitalizmu, który współtworzyli w XIX wieku. Od samego początku mieli świadomość, że ich uprzywilejowane dziedzictwo nakłada na nich obowiązek solidarności, odpowiedzialności społecznej, przyczyniania się do rozwoju wiedzy. Dziś Rothschildowie prowadzą dwanaście fundacji skupiających się na edukacji, badaniach medycznych, dialogu międzykulturowym, kulturze i przedsiębiorczości społecznej. Działalność tę prowadzą na skalę ogólnoświatową, z ośrodkami w Genewie, Paryżu, Nowym Jorku, Londynie, Jerozolimie, Barcelonie, Bombaju i Kapsztadzie.

Podczas gdy bank Rothschildów to nowoczesny biznes w każdym znaczeniu tego słowa, rodzina, która nim kieruje, jest świadoma zarówno znaczenia historii, jak i swojej odpowiedzialności wobec przyszłych pokoleń. Ostatnie 25 lat pokazało Benjaminowi de Rothschildowi, że zbyt wiele przedsiębiorstw ma krótkoterminowe, jednostronnie sformułowane cele; nacisk je kładziony na szybki rozwój firmy, nie przywiązuje się natomiast wagi do przemyśleń i analiz dotyczących sposobu jego osiągnięcia. Dobry biznes, według Benjamina, wymaga lojalności, zdolności przewidywania, a także patrzenia nie tylko na to, co jest aktualnie modne bądź korzystne. Jednakże takie konserwatywne podejście nie oznacza, że firma powinna poświęcić rozwój na rzecz stabilizacji. Benjamin de Rothschild lubi cytować ekonomistę Josepha Schumpetera, który powiedział „Samochody jeżdżą szybciej niż gdyby poruszały się, nie mając hamulców”. Rodziny mogą podróżować szybko, ale rzadko ulegają wypadkom.

Radą Rothschildów dla przyszłych pokoleń jest takie wprowadzanie zmian, aby praktycznie nic nie zmieniać – wystarczy podtrzymywać wartości, które towarzyszyły firmie od początku i które przez stulecia zapewniały jej sukces.

Rozwaga, odpowiedzialność oraz umiejętność uważnego oceniania świata połączone z niezależnością są głównymi atutami, dzięki którym marka rodziny Rothschildów prosperuje od ponad 200 lat.

Tłumaczenie: Małgorzata Kościńska

Artykuł w oryginalnej wersji językowej do pobrania poniżej.

ZałącznikWielkość
Deep_roots_-_Mocne_korzenie.pdf1.3 MB