Firma rodzinna. Opowieści polskich przedsiębiorców

Drugi tom historii firm rodzinnych opowiadanych przez beneficjentów projektów FR1 i FR2. Premiera książki miała miejsce 9 grudnia 2015 roku podczas konferencji PARP, podsumowującej projekt Firmy Rodzinne 2.

Paneliści konferencji

9 grudnia br. odbyła się konferencja zamykająca projekt „Firmy rodzinne 2”. Otwierający konferencję, Bożena Lublińska-Kasprzak, prezes PARP, i prof. Andrzej J. Blikle, prezes IFR, podkreślili, że wielkim osiągnięciem obu projektów było zbudowanie środowiska firm rodzinnych – sieci wzajemnie wspierających się i współpracujących ze sobą firm.

Jak wartości rodzinne pomagają zachować spuściznę firmy

Jak powiedziała Priscilla de Moustier w sawojej przemowie zatytułowanej „Wyjątkowość firm rodzinnych i ich znaczenie dla gospodarki”, duch przedsiębiorczości, kształcenie kolejnych pokoleń właścicieli i poczucie odpowiedzialności wobec interesariuszy w dużym stopniu decydują o być albo nie być firmy. Priscilla de Moustier jest przedstawicielką dziewiątego pokolenia rodziny Wendel i członkiem zarządu International Family Business Network (FBN). Jej zdaniem, za trwałością istniejącej od 310 lat firmy prowadzonej przez rodzinę Wendel stoją właśnie wymienione powyżej czynniki. „Duch przedsiębiorczości towarzyszył nam przez lata i zawsze staraliśmy się go podtrzymywać. W chwilach wzlotów i upadków pamiętaliśmy, że dzięki niemu możemy zacząć jeszcze raz. Pielęgnujemy też nasze wartości i jesteśmy świadomi odpowiedzialności wobec naszej branży, społeczeństwa i interesariuszy”.

Grupa Wendel została założona we wschodniej Francji w 1704 roku jako przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją żelaza i stali . W ciągu 35 lat firma przekształciła się w holding inwestycyjny. Grupa Wendel dokonuje długoterminowych inwestycji w takie spółki, jak Bureau Veritas (drugi na świecie dostawca usług związanych z audytem i certyfikacją) czy Stahl (producent wytrzymałych powłok i produktów wykończeniowych), w których jest większościowym udziałowcem. W listopadzie 2013 r. firma zainwestowała 3,3 mld jenów w nabycie udziałów przedsiębiorstwa Nippon Oil Pump Co, zajmującego się projektowaniem i produkcją pomp wtryskowych.

Rodzina Wendel posiada obecnie 1050 członków na całym świecie. Na stanowiskach wykonawczych w zarządach holdingu i spółek giełdowych wchodzących w skład grupy zasiadają osoby pochodzące spoza rodziny.

Priscilla de Moustier podkreśliła, że firma prowadzona przez rodzinę Wendel przetrwała wiele kryzysów, w tym wojny, rewolucję, upaństwowienie i zawirowania technologiczne. „W czasie światowego kryzysu finansowego w 2008 roku dramatycznie spadła wartość akcji jednej ze spółek giełdowych, którą kupiliśmy na krótko przed jego wybuchem. Był to dla nas ogromny cios. W tym samym czasie nowy członek holdingu zbuntował się i wywołał w rodzinie konflikt, o którym rozpisywały się największe francuskie gazety”.

Od tej pory przekazywanie wartości obowiązujących w rodzinie oraz w firmie nabrało jeszcze większego znaczenia. Rodzina Wendel podejmuje wiele inicjatyw, aby przekazywać te wartości i wzmacniać więzi łączące jej członków. Mają one na celu zapewnić, aby każdy z nich był odpowiedzialnym udziałowcem, który dokonuje świadomych wyborów podczas głosowania.

Priscilla de Moustier wspomniała także o dwóch dorocznych walnych zgromadzeniach akcjonariuszy. „W czasie pierwszego walnego zgromadzenia członkowie rodziny mogą porozmawiać z kierownictwem podmiotów, w które inwestujemy - zarówno spółek giełdowych, jak i tych nienotowanych na giełdzie. Poza tym, każdy członek zarządu organizuje co roku indywidualne spotkania, dające członkom rodziny szansę poruszenia spraw, o których nie mogliby porozmawiać w gronie 400 osób. Dzięki temu możemy zająć się konkretną sprawą w odpowiednim momencie, a także należycie wyjaśnić problem”.

Rodzina Wendel chce w dalszym ciągu rozwijać przedsiębiorczość w kolejnych pokoleniach właścicieli i w tym celu stworzyła nawet specjalny klub. Raz w miesiącu jeden z przedstawicieli rodziny Wendel bierze udział w śniadaniu biznesowym, podczas którego opowiada o swoich sukcesach lub porażkach.

„Przyznajemy również nagrodę dla najlepszego przedsiębiorcy, w ramach której jeden lub dwóch spośród 15 kandydatów otrzymuje środki finansowe i wsparcie coachingowe” – dodała Priscilla de Moustier.

Lepszej komunikacji służy z kolei intranet, który jest nie tylko źródłem aktualnych informacji na temat firmy, ale także umożliwia kontakt z pozostałymi członkami rodziny na całym świecie. Oprócz tego organizowane są rodzinne kolacje oraz sesje szkoleniowe dla udziałowców, które mają na celu pomóc im rozumieć roczne sprawozdania finansowe firmy. „Niektórzy mają wykształcenie humanistyczne lub są lekarzami i nie potrafią czytać pewnych dokumentów. Mamy nadzieję, że nasze inicjatywy dostarczą im niezbędnych informacji” - powiedziała Priscilla de Moustier.

Przejście władzy w ręce kolejnego pokolenia właścicieli nie jest już dla rodziny Wendel takim wyzwaniem, jak kiedyś. „Cały proces nie obciąża nas emocjonalnie. Skupiamy się raczej na edukowaniu i zachęcaniu ludzi do bycia odpowiedzialnymi niezależnie od pokolenia czy obszaru firmy, który reprezentują”. Jak zauważyła Priscilla de Moustier, wiele azjatyckich firm jest nadal kierowanych przez pierwsze pokolenie właścicieli i jeszcze nie zmierzyły się one z wyzwaniem, jakim jest przekazywanie władzy nad firmą. „Pierwszy raz jest najtrudniejszy. Założyciel, a zarazem twórca firmy nie potrafi tak po prostu odejść, a dodatkowo jest tak zajęty swoimi obowiązkami, że nie ma czasu myśleć o przekazywaniu wartości czy obowiązków. Z drugiej strony, dzieci same mogą być niechętne sukcesji, ponieważ obawiają się, że prowadzenie firmy zaabsorbuje ich tak samo, jak ojca”.

Warto też pamiętać, że w krajach wschodnich i zachodnich sukcesja przebiega według innych schematów. „W Europie obowiązują parytety i chociażby z tego powodu proces przekazywania władzy staje się inny niż w Azji, gdzie schedę przejmuje najczęściej najstarszy syn. Choć może się wydawać, że rozwiązuje to wiele problemów, to jednak bywa też powodem frustracji”.

Autor: Tho Li Ming, The Edge Malaysia

Tekst został przetłumaczony za zgodą portalu The Edge Markets. Oryginalna wersja w języku angielskim znajduje się na stronie http://www.theedgemarkets.com/my/article/family-values-key-sustaining-business-legacy#

Tłumaczenie: Kamila Kaniowska
(ALAUDA Translations)

Artykuł w oryginalnej wersji językowej do pobrania poniżej.