Firma rodzinna. Opowieści polskich przedsiębiorców

Drugi tom historii firm rodzinnych opowiadanych przez beneficjentów projektów FR1 i FR2. Premiera książki miała miejsce 9 grudnia 2015 roku podczas konferencji PARP, podsumowującej projekt Firmy Rodzinne 2.

Paneliści konferencji

9 grudnia br. odbyła się konferencja zamykająca projekt „Firmy rodzinne 2”. Otwierający konferencję, Bożena Lublińska-Kasprzak, prezes PARP, i prof. Andrzej J. Blikle, prezes IFR, podkreślili, że wielkim osiągnięciem obu projektów było zbudowanie środowiska firm rodzinnych – sieci wzajemnie wspierających się i współpracujących ze sobą firm.

I. Firma Rodzinna

  • Czym jest?
  • Tak podobni, choć tak różni
  • Co nas łączy?
  • Rodzinność ułatwia czy utrudnia?
  • Firma i rodzina jednocześnie?
  • Jak to wszystko pogodzić

 

Czym jest?

Polskie prawo nie definiuje firmy rodzinnej jako takiej. Zwyczajowo określenia tego używa się w odniesieniu do przedsiębiorstwa, gdzie co najmniej 51 proc. wartości jest kontrolowane przez osoby ze sobą spokrewnione. Liczy się też jego historia i rozpoznawalność związana z konkretnym nazwiskiem. Firma jest więc rodzinna wtedy, gdy sama tak się czuje i tak o sobie mówi. To jest bardzo ważny status społeczny, nawet jeśli bez statusu prawnego.

Tak podobni, choć tak różni.

Firmy rodzinne są bardzo różnorodne pod każdym względem – branży, wielkości, rodowodu, doświadczeń, pozycji na rynku, zamożności itp. Rozmaicie też organizują swoją pracę. Wiele je więc różni, ale też sporo łączy.

Co nas łączy?

Nie branża i nie wielkość, lecz RODZINNOŚĆ. To nas wyróżnia i oznacza, że wyznajemy podobne wartości i nosimy w sobie przekonanie, iż ojcowizny się nie sprzedaje tylko dlatego, że chwilowo przestała rodzić. Wręcz przeciwnie: w momentach trudnych dla firmy cała rodzina staje, żeby ją ratować. Nikt wtedy nie pyta ani o urlopy, ani o wynagrodzenie.

Rodzinność ułatwia czy utrudnia?

Najważniejsza cecha tej grupy firm – ich rodzinność – może być zarówno ułatwieniem, jak i utrudnieniem. Czasem bliskie więzy między ludźmi sprawiają, że wspólnicy bardzo sobie ufają i łatwo uzgadniają rozmaite decyzje. Bywa jednak, że - obok uczuć i emocji - między bliskimi osobami istnieją też rozmaite animozje i ambicje, które utrudniają, a w skrajnych przypadkach wręcz uniemożliwiają wspólne prowadzenie firmy oraz podejmowanie decyzji.

Firma i rodzina jednocześnie?

Sprawy zawodowe i prywatne są ze sobą ściśle sprzęgnięte, wszystko dzieje się równolegle. Ideałem jest, żeby odbywało się to z pożytkiem dla firmy i bez szkody dla relacji w rodzinie. A to nie jest łatwe. Zwłaszcza, że w firmach rodzinnych pracuje się niemalże przez cały czas. O sprawach zawodowych rozmawia się więc nie tylko w miejscu pracy, lecz także w domu i często tematy biznesowe dominują.

Jak to wszystko pogodzić?

W rodzinie najważniejsza jest miłość. W firmie natomiast wszystko regulują przepisy prawne, kodeksy itd. Także relacje budowane są tu inaczej niż w rodzinie. Inne też są cele organizacji biznesowej, a inne rodzinnej. W rodzinie zazwyczaj nie wyklucza się osób, które nie działają zgodnie z jej celami i nie robią tego, co należy do ich obowiązków. Natomiast w firmach takie sytuacje się zdarzają. Jeśli zaś pracownik jest jednocześnie członkiem rodziny, to ewentualny konflikt w biznesie zawsze odczuwalny jest w życiu rodzinnym.

Rodzina i firma. Te dwie płaszczyzny wzajemnie się przenikają i można zaryzykować twierdzenie, że funkcjonowanie przedsiębiorstwa rodzinnego jest trudniejsze, niż każdego innego. Jednak każda rodzina i na to znajduje swoje sposoby.